Chuyên mục
Khám phá nội dung theo từng chủ đề
Đo lường kết quả đúng cách
Hiểu và chọn thước đo cho việc của chính mình: kết quả khác hoạt động (đếm giờ ngồi bàn không phải kết quả); chỉ số dẫn dắt và chỉ số trễ trong đời cá nhân; đường cơ sở — đo trước khi đổi; định luật Goodhart và Campbell: khi thước đo thành chỉ tiêu; đo cái dễ thay cái đúng; đo việc khó đếm (viết, học, quan hệ) bằng thang tự chấm có mô tả; dao động và nhiễu — đừng phán từ một tuần; đo bao nhiêu chỉ số là đủ; tự lừa mình bằng con số (chọn mốc so có lợi, đổi định nghĩa giữa chừng); khi nào nên thôi đo.
10 bài viếtOKR cá nhân
Áp OKR cho một người: viết Mục tiêu (O) thành câu có hướng và Kết quả then chốt (KR) đo được; chu kỳ quý và nhịp kiểm tuần; chấm điểm 0–1 và vì sao đạt 0,7 đã là tốt với KR tham vọng; OKR cam kết và OKR tham vọng; OKR cho sinh viên, người làm tự do, người nội trợ, người vừa đi làm vừa học; OKR cho cả gia đình (dọn nợ, chuyển nhà, sức khoẻ chung) mà không biến nhà thành công ty; những lỗi hay gặp (KR là việc cần làm, quá nhiều O, không ai xem lại); khi OKR quý hỏng giữa chừng; OKR cá nhân lồng với OKR nhóm ở chỗ làm.
10 bài viếtKPI cá nhân và chỉ tiêu ở chỗ làm
Góc NGƯỜI BỊ ĐO và NGƯỜI TỰ ĐO: đọc bộ KPI công ty giao (công thức, trọng số, ngưỡng, kỳ đo) và hỏi lại chỗ mơ hồ; tự lập bảng KPI cá nhân để theo dõi trước kỳ đánh giá; KPI khi làm bán hàng, chăm sóc khách hàng, kế toán, giáo viên, nhân viên kho — mỗi nghề một bài, góc người làm; KPI cho người làm tự do (giờ tính phí, tỷ lệ chốt, khách quay lại); KPI xung đột nhau; khi KPI vô lý hoặc ép làm sai — nói chuyện bằng số liệu; chỉ số cá nhân khi làm việc nhóm.
10 bài viếtBảng theo dõi và nhìn lại bằng số
Làm và đọc bảng theo dõi của chính mình: bảng theo dõi tuần trên giấy hay bảng tính (cột nào, dòng nào); ghi nhật ký thời gian một tuần và đọc kết quả; trung bình 7 ngày và đường xu hướng — đọc dữ liệu cá nhân không hoảng theo một ngày; vẽ biểu đồ đơn giản từ bảng tính; nhìn lại tuần 15 phút bằng ba con số; nhìn lại quý bằng số: đạt, trượt, vì sao; bảng tổng kết năm của một người; theo dõi thói quen bằng dấu tích có đáng tin không; dữ liệu từ đồng hồ, điện thoại (bước chân, giấc ngủ) — đọc thế nào cho đúng; giữ dữ liệu riêng tư.
10 bài viếtNgân sách và chi tiêu hằng tháng
Cách làm ngân sách tháng cụ thể cho người mới bắt đầu và đọc lại chi tiêu: lập ngân sách từng bước cho tháng đầu tiên; ba con số kiểm tiền mỗi tháng; hệ thống quản lý tiền tối giản ít tài khoản; đọc cơ cấu chi tiêu — tỷ lệ các khoản so với thu nhập; chi phí cố định và chi phí linh hoạt; khoản chi theo năm (học phí, bảo hiểm xe, Tết) chia về tháng; ngân sách cho hai người khi mới cưới; ngân sách khi thu nhập giảm; chi tiêu theo giá trị — tiền mang lại hài lòng ở đâu (Dunn, Aknin & Norton 2008; Kahneman & Deaton 2010 và Killingsworth); kế hoạch tài chính cá nhân từ con số đầu tiên.
10 bài viếtĐo sức khoẻ tài chính cá nhân
Các con số cho biết tài chính của mình đang ở đâu, theo góc THEO DÕI định kỳ: bảng tài sản–nợ cá nhân cập nhật mỗi quý (không định nghĩa tài sản ròng); tỷ lệ để dành trên thu nhập — tính sao cho đúng; tỷ lệ trả nợ trên thu nhập trước khi vay thêm; số tháng chi tiêu có thể trụ được; bản kiểm tra tài chính cuối năm một buổi tối; những sai lầm tiền bạc phổ biến nhìn qua con số; trước khi vay tiền — các câu phải tính; thẻ tín dụng nhìn bằng số (kỳ sao kê, dư nợ tối thiểu); ước lượng chi phí thật của một món đồ theo năm dùng; nhận ra dấu hiệu tài chính đang xấu đi sớm.
10 bài viếtTiền của người trẻ mới đi làm
Những mốc tiền đầu đời theo góc con số và hệ thống: tháng lương đầu tiên — chia thế nào; đọc phiếu lương (lương gộp, các khoản trích bảo hiểm bắt buộc, thuế — nguyên lý, dặn kiểm quy định hiện hành) để biết tiền thật về tay; ở ghép chia tiền nhà, điện nước minh bạch; gửi tiền về cho cha mẹ — tỷ lệ và cách nói; tiết kiệm của người trẻ: bắt đầu bằng con số nhỏ đo được; làm thêm cuối tuần — tính thu nhập thật trên giờ; chi tiền học thêm, chứng chỉ — ước tính và theo dõi; mua trả góp món đầu tiên — tính tổng phải trả; đi chơi với bạn bè mà không vỡ ngân sách; sinh viên năm cuối chuẩn bị tiền cho tháng đầu đi làm.
10 bài viếtTiền trong gia đình và dạy con về tiền
Tiền chung của gia đình và giáo dục tài chính cho con theo độ tuổi: những sai lầm cha mẹ hay mắc khi dạy con về tiền; dạy trẻ tiêu tiền từ lúc nào và bắt đầu bằng gì; tiền mừng tuổi của con — giữ, dùng, ghi thế nào và nói với con ra sao; các nguyên tắc dạy con dùng tiền theo từng lứa tuổi; những điều cha mẹ nói với con về tiền bạc; con có nên được trả tiền khi làm việc nhà — hai quan điểm; sổ tiền đầu tiên của con; cho con thấy ngân sách gia đình đến mức nào; quỹ học tập cho con — ước tính và theo dõi; ông bà cho tiền cháu — thống nhất trong nhà.
10 bài viếtTiền của người tự kinh doanh và làm tự do
Tài chính cá nhân khi thu nhập đến từ việc riêng: tách tiền nhà và tiền tiệm; tự trả lương cho mình đều đặn; thu nhập không đều — tính mức chi nền; lãi thật của tiệm sau khi trừ công của chính mình; dòng tiền tuần của hộ kinh doanh nhỏ bằng một trang giấy; để riêng tiền thuế, phí theo nguyên lý (dặn kiểm quy định hiện hành); khi việc kinh doanh nhỏ đi xuống — đọc lại các con số để tìm chỗ hở; người làm tự do tính giá theo giờ từ chi phí và thời gian không tính phí được; quỹ dự phòng của người làm riêng khác người làm công thế nào; vài con số chủ tiệm nhìn mỗi tuần.
10 bài viếtGhi nhận và trình bày thành quả
Làm gì với kết quả đã đạt: sổ ghi thành quả công việc cập nhật hằng tuần; viết một thành quả thành câu có số và bối cảnh (trước–sau, phạm vi, phần của mình trong nhóm); chuẩn bị số liệu cho kỳ đánh giá cuối năm; nói về thành quả mà không khoe khoang, không nhận vơ công của nhóm; ghi nhận thành quả nhỏ — nguyên tắc tiến bộ nhỏ (Amabile & Kramer 2011); tự thưởng khi đạt mốc mà không phá ngân sách; vì sao đạt mục tiêu rồi vẫn thấy trống (thích nghi khoái lạc, so sánh xã hội); cảm giác mình không xứng với kết quả (hiện tượng kẻ mạo danh — thông tin chung); thành quả không đo được bằng tiền; ăn mừng thành quả chung của gia đình, nhóm nhỏ.
10 bài viết